💊 🏥 🏫 🎓 🕌 🌳 🛍️ ⛽ 🅿️ 👮 🏛️ 🏥 🛒 🏦 🏧 📮 🐾 🐕 📋 📜 📍
🏙️ Tüm İller 🏘️ Tüm İlçeler 🏠 Tüm Mahalleler
🗺️ Bölgeler 🏆 Türkiye’nin Enleri 🏛️ Kültür Rotası ✍️ Blog 🎪 Etkinlikler
ℹ️ Hakkımızda
Türkiye'de Baraj Yapılınca Ada Hâline Gelen Yerleşimler Hangileri? görseli
🗺️ Coğrafya

Türkiye'de Baraj Yapılınca Ada Hâline Gelen Yerleşimler Hangileri?

Türkiye'de baraj göllerinin oluşmasıyla bazı eski yerleşim alanları sularla çevrilerek ada hâline geldi. Aksaray'daki Güvercinkayası, Sivas'taki Küçükgüzel, Şanlıurfa'daki Tatar Höyük ve Kahramanmaraş'taki Ada Höyük, bu durumun belgelenmiş örnekleri arasında bulunuyor.

📋 4 kayıt 🗓️ 2012 verisi 👁️ 21
Reklam
Reklam

Bir zamanlar karadan yürüyerek ulaşılabilen bir yerleşimin yıllar sonra suyun ortasında kalması, barajların coğrafyayı nasıl değiştirebildiğini gösteriyor.

Barajlar inşa edildiğinde akarsu vadilerinde su birikmeye başlıyor. Vadilerin alçak kesimleri sular altında kalırken çevresindeki araziden daha yüksek olan tepeler, kayalık alanlar ve eski yerleşim kalıntıları su seviyesinin üzerinde kalabiliyor.

Bu durumda bir tepe tamamen sularla çevrilirse ada, yalnızca dar bir kara bağlantısı kalırsa yarımada görünümü kazanıyor.

Ancak her baraj gölü adası eskiden bir yerleşim değildi. Bazıları yalnızca kayalık tepelerden oluşurken bazılarının üzerinde geçmiş dönemlere ait konutlar, surlar ve başka arkeolojik kalıntılar bulunuyor.

Bu araştırmada, yalnızca geçmişte yerleşim olarak kullanıldığı doğrulanan ve baraj gölü nedeniyle ada hâline geldiği belgelenen alanlar değerlendirildi.

Ölçüt: Tarihî yerleşim alanının baraj gölü sularıyla çevrilerek ada görünümü kazanması.

Veri Yılı / Veri Dönemi: Barajların işletmeye alınması sonrasındaki tarihî ve arkeolojik kayıtlar; 2026 kaynak kontrolü.

Veri Niteliği: Kültür ve Turizm Bakanlığı araştırmaları, valilik kültür envanteri, devlet üniversitesi yayınları ve DSİ kayıtları.

Sıralama Yöntemi: Belgelenen dört örnek sunulmuştur. Sıralama, ada büyüklüğü, yerleşim yaşı veya baraj gölünün yüzölçümüne göre yapılmamıştır.

SIRALI LİSTE

Türkiye'de Baraj Yapılınca Ada Hâline Gelen Yerleşimler Hangileri?

  1. ★ 1
    Güvercinkayası Yerleşimi görseli
    1. SIRA

    Güvercinkayası Yerleşimi

    Güvercinkayası, yaklaşık 7 bin yıllık geçmişi bulunan bir kaya üstü yerleşimidir. Mamasın Barajı'nın su seviyesi yükseldiğinde çevresi sularla kaplanarak adaya dönüşüyor. Özellikle kış aylarında görülen bu durum, su seviyesi düştüğünde değişebiliyor. Bölgedeki kazılar, Anadolu'da korunaklı yerleşimlerin ve erken kent modellerinin gelişimine ilişkin önemli bulgular ortaya koydu.

    1 ada hâline gelen tarihî yerleşim
    →
  2. 2
    Küçükgüzel Eski Yerleşimi görseli
    2. SIRA

    Küçükgüzel Eski Yerleşimi

    Sivas'ın Suşehri ilçesindeki Küçükgüzel, Kılıçkaya Barajı nedeniyle ada hâline gelen eski yerleşim alanlarından biridir. Kültür ve Turizm Bakanlığının yayımladığı arkeolojik araştırmada, Küçükgüzel ve Büyükgüzel'in eski köy yerleşimlerinin su tutulmadan önce taşındığı belirtiliyor. Baraj sonrasında Küçükgüzel'in eski yerleşim tepesi ada, Büyükgüzel'in bulunduğu tepe ise yarımada görünümü kazandı.

    1 ada hâline gelen tarihî yerleşim
    →
  3. 3
    Tatar Höyük görseli
    3. SIRA

    Tatar Höyük

    Tatar Höyük, Atatürk Barajı'nın su seviyesi yükseldiğinde ada görünümü kazanan tarihî yerleşim alanlarından biridir. Şanlıurfa Valiliğinin 2026 yılında yayımladığı kültür envanterinde, höyüğün önceki dönemde ada görünümünde olduğu ancak son yıllarda baraj sularının çekilmesiyle yarımadaya dönüştüğü açıklanıyor. Alanda farklı tarihî dönemlere ait seramikler, çakmaktaşı parçaları ve yapı kalıntıları tespit edildi.

    1 ada hâline gelen tarihî yerleşim
    →
  4. 4
    Ada Höyük (Kartalkaya–Körali Höyük) görseli
    4. SIRA

    Ada Höyük (Kartalkaya–Körali Höyük)

    Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesindeki Ada Höyük, adını bulunduğu coğrafi durumdan alan dikkat çekici bir tarihî yerleşim alanıdır. Kartalkaya Baraj Gölü içerisinde kalan höyük, su seviyesinin yüksek olduğu dönemlerde ada görünümündeyken sular çekildiğinde yarımada biçimi kazanabiliyor. Bölgede sur duvarı, yapı temelleri ve Erken Tunç Çağı'na ait çanak çömlek parçaları tespit edilmiş durumda.

    1 ada hâline gelen tarihî yerleşim
    →
✓
VERİ KAYNAĞI VE GÜNCELLİK

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı – Kültür Portalı

Bu sıralama 2012 dönemine ait verilerle hazırlanmıştır. Son kontrol tarihi 21.10.2027’dir.

Kaynağı aç ↗