Bir sokağa girdiniz. Asfalt yok, araç yolu yok. Önünüzde yalnızca basamaklar uzanıyor.
İlerlemek için merdivenleri çıkmanız gerekiyor. Üstelik bu merdivenler bir binanın girişine değil, başka bir sokağa bağlanıyor.
Türkiye'nin bazı eski yerleşimlerinde sokaklar tam da böyle şekillenmiş.
Özellikle dik yamaçlara kurulmuş şehirlerde, birbirine yakın görünen iki cadde arasında büyük yükseklik farkları bulunabiliyor. Bu farkı araç yolu yerine merdivenlerle aşmak, yerleşimin günlük ulaşım düzeninin parçası hâline geliyor.
İstanbul'un Haliç ve Boğaz çevresindeki tarihî mahalleleri, İzmir'in deniz kıyısından yükselen eski yerleşimleri, Ankara'nın eğimli mahalleleri ve Mardin'in taş sokakları bu durumun örneklerini oluşturuyor.
Ancak merdivenli sokakların tamamı aynı özelliklere sahip değil.
Bazıları baştan sona merdivenlerden oluşan yaya bağlantıları niteliğinde. Bazılarının yalnızca belirli bölümünde merdiven bulunuyor. Bazı tarihî sokaklarda ise merdivenler, yokuşlar ve dar geçitler birlikte kullanılıyor.
Ölçüt: Bir sokağın veya sokak bağlantısının merdivenli olduğunun belediye kayıtları ya da saha araştırmasıyla belgelenmesi.
Veri Yılı / Veri Dönemi: 2019 saha gözlemleri, 2020–2022 belediye açıklamaları, 2015 belediye faaliyet raporu ve 2026 kaynak kontrolü.
Veri Niteliği: Belediye faaliyet raporları, büyükşehir belediyesi açıklamaları ve hakemli akademik araştırma.
Sıralama Yöntemi: Doğrulanabilir örnekler il ve ilçe bilgileriyle listelendi. Basamak sayısı veya zorluk derecesine göre ulusal bir sıralama yapılmadı.
