Türkiye'de elektrik üretimi, sulama ve su depolama amacıyla inşa edilen büyük barajlar, bulundukları bölgelerin coğrafyasını değiştirdi. Baraj göllerinin oluşmasıyla bazı köyler ve mahalleler tamamen su altında kalırken bazı ilçe merkezlerinin de daha yüksek alanlara taşınması gerekti.
Bu araştırmada yalnızca köyleri veya tarım arazileri su altında kalan ilçeler değil, doğrudan eski ilçe merkezi etkilenen yerleşimler değerlendirildi.
Ölçüt: Baraj gölünün eski ilçe merkezi yerleşimini su altında bırakması ve merkez yerleşimin başka bir alana taşınması.
Veri Yılı / Veri Dönemi: 1970'lerden 2023'e uzanan tarihî yer değiştirme süreçleri; 2026 resmî kaynak kontrolü.
Veri Niteliği: Tarihî ve coğrafi olay kayıtları, kamu kurumlarının yeniden yerleşim açıklamaları.
Sıralama Yöntemi: Beş ilçe, barajların etkilerinin ortaya çıktığı tarihsel dönem esas alınarak yaklaşık kronolojik sırayla sunuldu. Bu sıralama su altında kalan alanın büyüklüğüne göre yapılmadı.