Bu içerikte kullanılan gösterge toplam doğurganlık hızıdır. TÜİK toplam doğurganlık hızını, bir kadının 15-49 yaş arasındaki doğurganlık döneminde mevcut yaşa özel doğurganlık hızlarının devam edeceği varsayımı altında doğurabileceği ortalama canlı çocuk sayısı olarak tanımlamaktadır.
Bu gösterge “bir yıldaki toplam doğum sayısı” anlamına gelmez. Nüfusu büyük bir ilde daha fazla bebek doğmasına rağmen toplam doğurganlık hızı daha düşük olabilir. Çünkü toplam doğurganlık hızı, farklı yaşlardaki kadınların doğurganlık düzeylerinden hareketle hesaplanan demografik bir göstergedir.
Ayrıca kaba doğum hızı, genel doğurganlık hızı, yaşa özel doğurganlık hızı ve adölesan doğurganlık hızı farklı göstergelerdir. TÜİK'e göre kaba doğum hızı bin nüfus başına düşen canlı doğum sayısını, genel doğurganlık hızı ise 15-44 yaş grubundaki bin kadın başına düşen canlı doğum sayısını ifade eder. Bu sıralamada bunlar değil, toplam doğurganlık hızı kullanılmıştır.
2025 yılı, 8 Eylül 2026 itibarıyla yayımlanmış son tamamlanmış yıllık doğum istatistiğidir. 2026 yılı henüz tamamlanmadığından yıllık il karşılaştırmasında kısmi 2026 verisi kullanılmamıştır.
Türkiye Ortalaması:
1,42 çocuk
Veri Dönemi:
2025
Liste Ölçütü:
2025 yılında nüfusun yenilenme seviyesi olan 2,10'un üzerinde toplam doğurganlık hızına sahip iller.
ÖNEMLİ METODOLOJİ NOTU
Türkiye'de Doğurganlık Hızı En Yüksek İl Hangisi?
TÜİK'in 2025 verilerine göre Şanlıurfa 3,15 çocukla Türkiye'de toplam doğurganlık hızı en yüksek ildir. Şırnak 2,53 ve Mardin 2,23 çocukla Şanlıurfa'yı izlemektedir.
Neden 2025 Verisi Kullanıldı?
TÜİK'in Doğum İstatistikleri, 2025 haber bülteni 21 Mayıs 2026 tarihinde yayımlandı. 8 Eylül 2026 itibarıyla il bazında yayımlanmış son tamamlanmış yıllık toplam doğurganlık hızı verisi 2025 yılına aittir.
2026 yılı henüz tamamlanmadığı için kısmi 2026 verileri yıllık il sıralamasına dahil edilmemiştir.
Toplam Doğurganlık Hızı Nedir?
TÜİK'in tanımına göre toplam doğurganlık hızı, bir kadının doğurgan olduğu 15-49 yaş döneminde, belirli yaşlardaki doğurganlık hızlarının aynı kalacağı varsayımı altında doğurabileceği ortalama canlı çocuk sayısını ifade eder.
Dolayısıyla “3,15” değeri, Şanlıurfa'daki her kadının kesin olarak 3,15 çocuk sahibi olduğu anlamına gelmez. Bu, yaşa özel doğurganlık hızlarından hesaplanan dönemsel bir demografik göstergedir.
Doğurganlık Hızı ile Doğum Sayısı Aynı Şey mi?
Hayır.
2025 yılında Türkiye genelinde 895.374 canlı doğum gerçekleşti. Bu sayı doğan toplam bebek sayısını ifade ederken toplam doğurganlık hızı 1,42 çocuk olarak hesaplanmıştır. İki gösterge farklı kavramlardır.
Bu nedenle yalnızca bir ilde kaç bebeğin doğduğuna bakılarak o ilin toplam doğurganlık hızının yüksek olduğu söylenemez.
Kaba Doğum Hızı ile Toplam Doğurganlık Hızı Aynı mı?
Hayır.
Kaba doğum hızı, bir yıl içinde bin kişi başına düşen canlı doğum sayısını gösterir. Türkiye'nin kaba doğum hızı 2025 yılında binde 10,4 olmuştur.
Toplam doğurganlık hızı ise kadın başına düşen beklenen ortalama çocuk sayısıdır ve 2025'te Türkiye genelinde 1,42 olarak hesaplanmıştır.
Bu içerikte başlığın arama niyetine uygun olarak toplam doğurganlık hızı kullanılmıştır.
Nüfusun Yenilenme Seviyesi Nedir?
TÜİK, nüfusun kendini uzun vadede yenileyebilmesi için gerekli toplam doğurganlık hızını yaklaşık 2,10 çocuk olarak kullanmaktadır. Türkiye'nin toplam doğurganlık hızı son dokuz yıldır bu seviyenin altında bulunmaktadır.
2025 yılında 81 ilin 76'sı 2,10'un altında kaldı. Buna göre yalnızca Şanlıurfa, Şırnak, Mardin, Diyarbakır ve Siirt bu seviyenin üzerinde yer aldı.
Neden Listede Beş İl Var?
Başlıkta “ilk 5” ifadesi bulunmadığı için listeyi keyfî biçimde beş ilde kesmek doğru olmazdı.
Ancak TÜİK, 81 ilin 76'sında doğurganlık hızının 2,10'un altında olduğunu açıklamıştır. Dolayısıyla geriye kalan beş il, nüfus yenilenme seviyesinin üzerinde bulunan doğal ve anlamlı üst grubu oluşturmaktadır.
Bu nedenle beş ilin gösterilmesi rastgele bir “ilk 5” tercihi değil, resmî verinin oluşturduğu doğal sınıflamadır.
Türkiye'de Doğurganlık Hızı Düşüyor mu?
Evet.
Türkiye'nin toplam doğurganlık hızı:
2021: 1,71
2022: 1,63
2023: 1,52
2024: 1,48
2025: 1,42
olarak gerçekleşmiştir. TÜİK, toplam doğurganlık hızının 2014 yılından itibaren kesintisiz düşüş eğiliminde olduğunu belirtmektedir.
Şanlıurfa'da Doğurganlık Hızı Düştü mü?
Evet.
Şanlıurfa'nın toplam doğurganlık hızı 2024 yılında 3,28 iken 2025 yılında 3,15 çocuk oldu. Buna rağmen Şanlıurfa her iki yılda da Türkiye'de ilk sırada kaldı.
Şırnak'ta değer 2,62'den 2,53'e, Mardin'de ise 2,32'den 2,23'e geriledi. Bu tablo, yüksek doğurganlık hızına sahip illerde de genel düşüş eğiliminin sürdüğünü gösteriyor.
Türkiye Ortalamasının Altında Kaç İl Var?
TÜİK'in yayımladığı temel eşik 1,42 Türkiye ortalamasından ziyade 2,10 nüfus yenilenme seviyesidir. 2025 yılında 76 il 2,10'un altında, ayrıca 59 il 1,50'nin altında kaldı.
Veriler Nereden Geliyor?
TÜİK'in metaverisine göre doğum istatistiklerinin hazırlanmasında İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün MERNİS kayıtları, Sağlık Bakanlığı Doğum Bildirim Sistemi ve ilgili TÜİK kayıtları kullanılmaktadır.
Bu nedenle veri anket tahminine değil, büyük ölçüde idari kayıtlara dayalı resmî istatistik sistemine dayanmaktadır.
