Burdur’un merkezinde dolaşırken şehrin çevresine yayılmış antik kentlerin ve höyüklerin ne kadar geniş bir geçmişe sahip olduğunu ilk bakışta anlamak kolay değil. Sagalassos dağların arasında, Kibyra Gölhisar’ın tepelerinde, Hacılar ve Kuruçay ise bambaşka dönemlerin izlerini taşıyor. Bu birbirinden uzak noktaların hikâyeleri ise şehir merkezindeki tek bir yerde buluşuyor: Burdur Arkeoloji Müzesi. Müzenin kapısından içeri girdiğinizde kronolojik olarak birkaç yüzyıl değil, binlerce yıllık bir zaman aralığında ilerliyorsunuz. Bir vitrinde tarih öncesi yerleşimlerden kalan küçük buluntularla karşılaşırken birkaç adım sonra Roma imparatorlarına ait dev heykellerin önünde durmak mümkün. Bahçeye çıktığınızda ise mezar stelleri, lahit parçaları ve yazıtlar bu yolculuğu açık havada sürdürüyor. Burdur Arkeoloji Müzesi bugün 60 binden fazla kültür varlığından oluşan koleksiyonuyla Türkiye’nin önemli arkeoloji müzeleri arasında gösteriliyor. Koleksiyon; Hacılar, Kuruçay ve Höyücek höyüklerinin yanı sıra Sagalassos, Kibyra, Kremna ve Boubon gibi bölgenin önemli arkeolojik merkezlerinden gelen eserleri bir araya getiriyor.
Küçük Bir Kütüphanede Başlayan Büyük Müze Hikâyesi
Burdur Müzesi’nin hikâyesi bugünkü geniş sergi salonlarından çok daha mütevazı bir yerde başladı. 1956 yılında Burdur ve çevresinde bulunan tarihî eserler, Bulguroğlu adıyla da bilinen Pirkulzade Medresesi’nden günümüze kalan kütüphane binasında toplanarak koruma altına alındı. Bu çalışma müzenin ilk çekirdeğini oluşturdu. Teşhir salonlarının ziyaretçilere açılması ise 12 Haziran 1969 tarihinde gerçekleşti. Koleksiyon büyüdükçe mevcut alan yetersiz kalmaya başladı. 2001 yılında yeni teşhir bölümlerinin yapımına geçildi. Müze kompleksindeki yeni yapıların mimarisinde, 18. yüzyıl Osmanlı yapısı olan Pirkulzade Kütüphanesi’nin görünümünden esinlenildi. Yenilenen müze 7 Temmuz 2006’da yeniden ziyaretçilere açıldı. Bu yüzden müze gezisi yalnızca vitrinlerde başlamıyor. Yerleşkenin kendisi de Burdur’un farklı dönemlerini aynı alanda yan yana getiriyor.
İlk Karşılaşma Biraz Büyük: Roma İmparatorları
Müzenin giriş katında en fazla dikkat çeken bölümlerden biri Sagalassos buluntularına ayrılmış durumda. Burada küçük arkeolojik parçaların yanında ölçekleriyle ziyaretçiyi şaşırtan Roma İmparatorluk Dönemi heykelleri bulunuyor. Sagalassos’taki kazılarda ortaya çıkarılan İmparator Hadrianus ve Marcus Aurelius’a ait anıtsal heykel parçaları, müzenin öne çıkan eserleri arasında. Resmi kaynaklar, bu dev imparator heykellerini müzenin giriş katındaki Sagalassos bölümünün en önemli parçaları arasında gösteriyor. Heykelleri yakından gördüğünüzde antik kentteki ölçü duygusu da değişiyor. Sagalassos’un meydanlarını ve anıtsal yapılarını gezerken görülen taş kalıntılar, burada insan figürü üzerinden yeniden anlam kazanıyor. Bu nedenle Sagalassos Antik Kenti’ni ziyaret ettiyseniz Burdur Arkeoloji Müzesi’ni rotanın devamı gibi düşünmek oldukça iyi bir fikir. Antik kentte yapının kendisini, müzede ise o yapıların içinden çıkarılan ayrıntıları görüyorsunuz.
Taşın İçinde Hareket Var: Dans Eden Kızlar Frizi
Müzede biraz daha yaklaşarak bakılması gereken eserlerden biri Dans Eden Kızlar Frizi. Eser, Sagalassos Antik Kenti’ndeki Kuzeybatı Heroon olarak adlandırılan anıtsal yapıdan geliyor. Neredeyse gerçek insan ölçülerinde işlenen figürlerde, bir müzisyen eşliğinde dans eden kızlar görülüyor. Kültür Portalı’ndaki bilgiye göre figürlerden biri zither benzeri bir çalgı çalarken on üç kız birlikte dans ediyor. Friz yaklaşık MÖ 10 ile MS 10 yılları arasına tarihleniyor. Taş bir yüzey üzerinde bu kadar güçlü bir hareket hissi görmek, eserin en etkileyici taraflarından biri. Kıyafet kıvrımları ve figürlerin duruşu sayesinde sahne donmuş bir görüntüden çok, sanki yarıda kesilmiş bir kutlamayı andırıyor. Sagalassos’un yalnızca sütunlardan, hamamlardan ve büyük meydanlardan oluşmadığını hatırlatan eserlerden biri tam olarak bu friz. Burada antik kentin gündelik ve törensel hayatından küçük bir sahneyle karşılaşıyorsunuz.
Kibyra’nın Av Sahnesi de Bu Salonlarda
Burdur’un bir başka önemli antik kenti olan Kibyra da müzede kendine ait bir bölümle temsil ediliyor. Giriş katının ikinci bölümünde Kibyra kazılarından çıkarılan av sahnesi frizleri sergileniyor. Aynı kattaki diğer bölümde ise Kremna Antik Kenti kazılarında bulunan dokuz mermer heykel yer alıyor. Bu düzenleme müzenin önemli özelliklerinden birini ortaya çıkarıyor. Aynı salonlar içinde Burdur’un farklı antik kentlerindeki sanat anlayışlarını karşılaştırabiliyorsunuz. Kibyra’da Medusa döşemesi ve stadyum, Sagalassos’ta Antoninler Çeşmesi ve imparatorluk yapıları öne çıkarken müze, bu kentlerin daha taşınabilir ve ayrıntılı eserlerini ziyaretçinin karşısına çıkarıyor.
Üst Kata Çıkınca Takvim Binlerce Yıl Geri Gidiyor
Müzenin giriş katındaki Roma eserlerinin görkemi güçlü olsa da üst kata çıkınca hikâye çok daha eski dönemlere uzanıyor. Bu bölümde Hacılar Höyük, Kuruçay Höyük, Höyücek Höyük ve Yarım Höyük gibi tarih öncesi yerleşimlerle ilişkili eserlerin yanı sıra Tunç Çağı seramikleri bulunuyor. Uylupınar Nekropolü buluntuları, Attika kapları, Helenistik ve Roma dönemi kapları, kandiller, cam ve metal eserler, takılar ve sikkeler de üst kat sergisinin parçaları arasında. Burada eserlerin boyutları küçülüyor fakat anlattıkları hikâye büyüyor. Bir kap parçası, küçük bir takı veya gündelik kullanım eşyası; binlerce yıl önce bölgede yaşayan insanların nasıl ürettiğini, ne kullandığını ve günlük hayatlarını nasıl sürdürdüğünü anlamak için ipucu veriyor. Müzenin güzel taraflarından biri de bu geçiş. Birkaç dakika önce Roma imparatorlarının devasa heykellerine bakarken kısa süre sonra çok daha eski bir yerleşimde kullanılmış küçük bir seramiğin karşısında durabiliyorsunuz.
Müze Bahçesini Geçerken Acele Etmeyin
Burdur Arkeoloji Müzesi gezisi salonların kapısında bitmiyor. Pirkulzade Kütüphanesi çevresindeki açık hava sergilemesinde Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait mezar stelleri, sunaklar, mimari parçalar, frizler, Zeus büstleri, lahit kapakları, mil taşları, kitabeler ve ostothekler bulunuyor. Özellikle büyük taş eserlerin açık havada görülmesi, kapalı salonlardan farklı bir deneyim sunuyor. Taşın doğal ışık altında değişen yüzeyi, yazıtların ve kabartmaların ayrıntılarını daha rahat fark etmenizi sağlayabiliyor. Bu nedenle müzeyi gezerken bahçe bölümünü yalnızca çıkış yolu gibi görmeyin. Koleksiyonun önemli bir kısmı burada devam ediyor.
Burdur’u Gezmeye Müzeden Başlamak İyi Bir Fikir Olabilir
Burdur Arkeoloji Müzesi’ni gezi programının başına mı yoksa sonuna mı koymalı? İki seçeneğin de farklı bir avantajı var. Önce müzeyi gezerseniz Sagalassos ve Kibyra’ya gittiğinizde karşınıza çıkan yapıların hangi kültürel ortamın parçası olduğunu daha kolay anlamaya başlarsınız. Antik kentleri önce ziyaret ederseniz bu kez müzede gördüğünüz eserlerin nereden geldiğini zihninizde daha rahat canlandırabilirsiniz. Özellikle arkeolojiyle ilgileniyorsanız müzeye hızlı bir şehir merkezi durağı gibi yaklaşmamak daha iyi olur. Eserlerin dönemlerini ve geldikleri merkezleri okuyarak ilerlemek, koleksiyonu çok daha anlaşılır hâle getiriyor.
Burdur Arkeoloji Müzesi’ne Nasıl Gidilir?
Burdur Arkeoloji Müzesi şehir merkezinde, Özgür Mahallesi Halk Pazarı Caddesi üzerinde bulunuyor.
Yürüyerek Ulaşım
Burdur merkezde bulunan ziyaretçiler şehir içindeki merkezi noktalardan müzeye yürüyerek ulaşabilir. Konumu sayesinde müzeyi merkezdeki diğer tarihî ve kültürel duraklarla aynı gezi programına eklemek mümkün.
Özel Araçla Ulaşım
Şehir dışından gelenler Burdur şehir merkezine ulaştıktan sonra Özgür Mahallesi ve Halk Pazarı Caddesi yönüne ilerleyebilir. Navigasyonda “Burdur Müzesi” veya “Burdur Arkeoloji Müzesi” şeklinde arama yapılabilir.
Toplu Taşıma ile Ulaşım
Burdur şehir merkezine ulaşan yerel toplu taşıma seçeneklerinden yararlanılabilir. Merkezde uygun bir noktada indikten sonra müzeye yürüyerek veya kısa bir taksi yolculuğuyla geçmek mümkündür.
Ziyaret Bilgileri
Açılış/Kapanış Saatleri
Açılış Saati: 09:00
Kapanış Saati: 17:30
Gişe Kapanış Saati: 17:00
Kapalı Günler
Her gün açık
T.C. Vatandaşları için Müze kart Geçerlidir.