Bu içerikte kullanılan temel ölçüt, ilçelerde gerçekleştirilen yıllık bal üretim miktarıdır ve değerler ton cinsinden gösterilmiştir. Arılı kovan sayısı, arıcı işletmesi sayısı, balın ekonomik değeri veya kovan başına verim doğrudan sıralama ölçütü olarak kullanılmamıştır.
TÜİK'in Hayvansal Üretim İstatistikleri metodolojisine göre arıcılıkla ilgili bilgiler Tarım ve Orman Bakanlığının İstatistik Bilgi Sistemi aracılığıyla ilçe detayında derleniyor ve veriler il ve ilçe teşkilatındaki görevli personel tarafından sisteme giriliyor. Bu nedenle ilçe bazında üretim verisi resmî sistemde bulunmasına rağmen TÜİK haber bültenlerinde bütün ilçeler için hazırlanmış bir ulusal sıralama yayımlanmıyor.
2025 yılı için Tarım ve Orman Bakanlığı Arıcılık Araştırma Enstitüsü Ordu ilçelerinin tamamını ayrı ayrı yayımlamış durumda. Altınordu, Perşembe, Ulubey ve Gölköy'ün rakamları bu nedenle doğrudan 2025 TÜİK kaynaklı değerler olarak kullanılabiliyor.
Kozan için ise iki ayrı güçlü kurumsal doğrulama bulunuyor. Çukurova Kalkınma Ajansı, 2022 TÜİK verilerine göre Kozan'ın 5.720 ton doğal bal üretimiyle Türkiye'deki bütün ilçeler arasında birinci olduğunu belirtiyor. Daha sonra Tarım ve Orman Bakanlığı Adana İl Müdürlüğünün 2025 tarihli açıklamasında Kozan için TÜİK rakamlarına dayanılarak 6.500 ton üretim ve yine “Türkiye'nin en çok bal üretimi yapan ilçesi” ifadesi kullanılıyor.
ÖNEMLİ METODOLOJİ NOTU
“Türkiye'nin Resmî İlk 5 İlçesi” Listesi Var mı?
Kamuya açık kaynaklarda TÜİK'in bütün Türkiye ilçelerini 2025 bal üretim miktarına göre sıraladığı ayrı bir “Türkiye'nin en fazla bal üreten ilk 5 ilçesi” tablosu bulunmuyor.
TÜİK metodolojisine göre arıcılık bilgileri ilçe düzeyinde derleniyor, ancak ana haber bülteninde ülke toplamları veriliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı Arıcılık Araştırma Enstitüsü ise 2025 için Ordu ilçelerinin ayrıntılı tablosunu doğrudan yayımlıyor.
Bu nedenle bu içerikteki listeyi “erişilebilen güncel resmî ilçe verilerinin karşılaştırılmasıyla doğrulanabilen başlıca üretim merkezleri” şeklinde sunmak en güvenli yöntemdir.
Kozan'ın Birinciliği Neden Güçlü Biçimde Doğrulanabiliyor?
Çukurova Kalkınma Ajansının 2024 çalışma programında, 2022 TÜİK verilerine göre Kozan'ın 5.720 ton doğal bal üretimiyle Türkiye'deki bütün ilçeler arasında birinci sırada olduğu açıkça belirtiliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı Adana İl Müdürlüğünün 12 Nisan 2025 tarihli açıklamasında da Kozan için 6.500 ton bal üretimi ifadesi kullanılıyor ve ilçenin Türkiye'nin en fazla bal üreten ilçesi olduğu belirtiliyor. Dolayısıyla Kozan'ın ülke çapındaki lider konumunu destekleyen birden fazla kurumsal kaynak bulunuyor.
Neden Altınordu, Perşembe, Ulubey ve Gölköy Kullanıldı?
Tarım ve Orman Bakanlığı Arıcılık Araştırma Enstitüsü, TÜİK kaynaklı 2025 Ordu ve ilçeleri arıcılık istatistiklerini ayrıntılı biçimde yayımlıyor. Bu tabloda Altınordu 2.775,49 ton, Perşembe 2.447,90 ton, Ulubey 1.931,48 ton ve Gölköy 1.864,40 ton üretime sahip.
Ayrıca Ordu, 2025 yılında toplam 16.750 ton bal üretimiyle Türkiye'nin en fazla bal üreten ili konumunda. Bu durum, Ordu ilçelerinin Türkiye'nin başlıca yüksek üretimli ilçeleri arasında bulunmasını destekliyor.
Pervari, Milas veya Diğer Önemli Bal İlçeleri Neden Listeye Girmedi?
Siirt'in Pervari ilçesi Türkiye'nin önemli bal üretim merkezlerinden biri. 2025 yılında Siirt İl Tarım ve Orman Müdürü, Pervari'nin Siirt'te üretilen balın yarısından fazlasını ürettiğini açıklamıştır. Siirt'in 2024 toplamı 3.048 ton olsa da güncel açıklamada Pervari'nin kesin ilçe tonajı verilmediğinden Pervari'yi Gölköy, Ulubey veya diğer ilçelerle sayısal olarak aynı tabloda güvenilir biçimde sıralamak mümkün değildir.
Benzer biçimde Muğla, 2025 yılında Türkiye'nin önde gelen bal üreticisi illerinden biri olmasına rağmen Milas, Marmaris ve Köyceğiz gibi ilçelerin güncel 2025 üretim miktarları tek bir resmî kamu tablosunda doğrulanamadığı için bu ilçelere tahmini değer verilmemiştir.
Eski Listeler Neden Kullanılmamalı?
İlçelerin bal üretim sırası yıllara göre değişebiliyor. Örneğin Çukurova Bölge Planında yer alan 2012 TÜİK verilerinde ilk beş Kozan, Milas, Ulubey, Ordu Merkez ve Marmaris şeklindeydi. Bu liste günümüzdeki üretim yapısını temsil etmediğinden 2026 yılında güncel sıralama gibi kullanılmamalıdır.
