Bu içerikte “büyükbaş hayvan varlığı”, Tarım ve Orman Bakanlığı ile TÜİK’in sınıflandırmasına uygun olarak sığır ve manda toplamını ifade ediyor. Yalnızca süt ineği, besi sığırı veya sağmal hayvan sayısı dikkate alınmıyor.
2025 yılı verileri Tarım ve Orman Bakanlığının İl ve İlçe Müdürlüklerince toplanarak web tabanlı İstatistik Bilgi Sistemine aktarılıyor. Bakanlık, verilerin önceki dönemlerle kontrol edilmesinden sonra nihai istatistiği oluşturuyor. Veri düzeyi ilçeye kadar inerken bu içerikte il toplamları karşılaştırılmıştır.
2026 yılı henüz tamamlanmadığı için herhangi bir 2026 dönemsel sayı yıllık sıralama gibi kullanılmadı. Kullanılan dönem, tamamlanmış son karşılaştırılabilir yıl olan 2025’tir.
ÖNEMLİ METODOLOJİ NOTU
Türkiye’de En Fazla Büyükbaş Hayvan Hangi İlde?
Konya. Tarım ve Orman Bakanlığının resmî il brifingine göre Konya, 2025 yılında 966.037 baş büyükbaş hayvanla Türkiye’de birinci sıradadır.
Neden 2025 Verisi Kullanıldı?
2025, tamamlanmış son yıllık ve Türkiye’nin bütün illerinin aynı dönem üzerinden karşılaştırılabildiği resmî veri yılıdır. Canlı hayvan verilerinin referans tarihi 31 Aralık 2025’tir.
Neden 2026 Verisi Kullanılmadı?
8 Eylül 2026 itibarıyla 2026 yılı tamamlanmamıştır. Tarım ve Orman Bakanlığının bir sonraki Hayvan Varlığı İstatistikleri bülten tarihi 23 Eylül 2026 olarak gösteriliyor. Dönemsel 2026 verisini tamamlanmış yıllık 2025 verisiyle karıştırmak doğru olmayacağı için yıllık sıralamada kullanılmamıştır.
Büyükbaş Hayvan Sayısı Nasıl Hesaplanıyor?
Resmî istatistikte büyükbaş hayvan kategorisi sığır ve mandadan oluşuyor. Türkiye’de 2025 yıl sonunda 17.544.200 sığır ve 164.785 manda bulunuyor. Toplam büyükbaş hayvan sayısı böylece 17.708.985 baş oluyor.
Süt İneği Sayısı ile Büyükbaş Hayvan Sayısı Aynı mı?
Hayır. Büyükbaş hayvan varlığı yalnızca sağmal inekleri kapsamaz. Erkek ve dişi sığırlar, farklı yaş grupları ve mandalar ilgili resmî sınıflandırmalara göre toplam hayvan varlığına dahildir.
Farklı Kaynaklarda Neden Farklı Rakamlar Var?
En önemli neden referans tarihinin farklı olmasıdır. Örneğin 30 Haziran 2025 itibarıyla Türkiye’de 17.188.644 baş büyükbaş hayvan bulunurken, 31 Aralık 2025 itibarıyla sayı 17.708.985 başa çıkmıştır. Haziran verisi ile yıl sonu verisinin aynı olmaması normaldir.
Ayrıca bazı il faaliyet raporları, yeni yıl verileri henüz yayımlanmadan hazırlanabiliyor. Örneğin Balıkesir’in 2025 faaliyet raporunda hayvan varlığı tablosunun altında verinin aslında TÜİK 2024 kaynağı olduğu özellikle belirtilmiştir. Bu nedenle bu içerikte eski il raporu yerine daha sonra açıklanan nihai 2025 ulusal veri seti kullanılmıştır.
Ankara Verisinde Neden Açıklama Gerekiyor?
Ankara İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün tablosunda 663.959 sığır ve 2.389 manda yer alıyor. Bunların toplamı 666.348 baştır. Aynı raporun hemen altındaki açıklamada “büyükbaş” ve “sığır” ifadelerinin yer değiştirmiş göründüğü bir yazım tutarsızlığı bulunmaktadır. Sıralamada tablo değerlerinin matematiksel toplamı olan 666.348 baş kullanılmıştır.
Kars Verisinde Neden Küçük Bir Fark Var?
Kars İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün faaliyet raporu 604.798 sığır ve 123 manda gösterirken metin bölümünde 604.798 baş büyükbaş ifadesini kullanıyor. Ulusal 2025 il sıralamasında ise Kars 604.150 baş olarak yer alıyor. İl raporundaki iç tutarsızlık nedeniyle iller arası sıralamada tüm illeri aynı metodolojiyle karşılaştıran ulusal veri tercih edilmiştir.
Hangi Unsurlar Dahil Edildi?
Sığır ve manda dahil edildi.
Hangi Unsurlar Dahil Edilmedi?
Koyun, keçi, at, eşek, kümes hayvanları ve arılı kovanlar dahil edilmedi. Kesilen hayvan sayısı, süt üretimi ve et üretimi de hayvan varlığı göstergesi değildir.
Eşitlikler Nasıl Değerlendirildi?
2025 lider grubunda aynı büyükbaş hayvan sayısına sahip iki il bulunmadığı için eşit sıra oluşmadı.
