Coğrafi işaret; belirgin niteliği, ünü veya diğer özellikleri bakımından belirli bir yöre, alan, bölge ya da ülkeyle özdeşleşmiş ürünü gösteren işarettir. Türkiye'de coğrafi işaretler menşe adı veya mahreç işareti olarak tescil edilmektedir.
Gıda ve tarım ürünlerinin yanında maden, el sanatları ve sanayi ürünleri de gerekli şartları taşımaları halinde coğrafi işaret tesciline konu olabilir.
Bu nedenle sıralama yalnızca tescilli yemek veya gastronomi ürünü sayısını göstermemektedir. İller adına TÜRKPATENT sisteminde menşe adı veya mahreç işareti olarak tescil edilmiş ürünler dikkate alınmıştır.
Başvuru ile tescil aynı kavram değildir. Henüz başvuru veya ilan aşamasında bulunan ürünler, tescil süreci tamamlanmadan bu sıralamaya dahil edilmemiştir.
Bu konu yıllık üretim istatistiği olmadığı için 2026 yılı henüz tamamlanmadı gerekçesiyle 2025 yıl sonu verisine dönülmemiştir. Ölçülen değer, belirli bir tarihte mevcut olan kümülatif tescil sayısıdır.
Son kontrol, TÜRKPATENT'in 1 Eylül 2026 tarihli 228 sayılı Resmî Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Bülteni dahil edilerek 7 Eylül 2026 tarihinde yapılmıştır.
ÖNEMLİ METODOLOJİ NOTU
Türkiye'de En Fazla Coğrafi İşaretli Ürüne Sahip İl Hangisi?
7 Eylül 2026 itibarıyla Gaziantep, 109 tescilli coğrafi işaretle Türkiye'de ilk sıradadır.
Neden Bu Veri Dönemi Kullanıldı?
Coğrafi işaret tescilleri yıllık üretim miktarı gibi yıl sonunda kesinleşen bir istatistik değildir. Yeni bir ürün tescil edildiğinde ilin toplam tescil sayısı değişmektedir.
Bu nedenle 7 Eylül 2026 itibarıyla mevcut kümülatif tescil durumu esas alınmış ve 1 Eylül 2026 tarihli 228 sayılı TÜRKPATENT bülteni dahil edilmiştir.
Neden 2025 Yıl Sonu Verisi Kullanılmadı?
2025 yıl sonu sayıları güncel sıralamayı eksik gösterecektir. Çünkü 2026 yılı içerisinde çok sayıda yeni coğrafi işaret tescili gerçekleştirilmiştir.
Burada dönemsel 2026 verisi yıllık veri gibi kullanılmamaktadır. Belirli bir tarihte mevcut olan toplam tescil sayısı gösterilmektedir.
Ölçüm Nasıl Yapılıyor?
TÜRKPATENT'e göre bir coğrafi işaret menşe adı veya mahreç işareti olarak tescil edilmektedir.
Bu içerikte her ilin ulusal düzeyde tescil edilmiş menşe adı ve mahreç işaretleri birlikte değerlendirilmiştir.
Başvuru ile Tescil Aynı Şey mi?
Hayır.
Bir ürün için coğrafi işaret başvurusu yapılmış olması, ürünün tescil edildiği anlamına gelmez. Başvurusu devam eden veya yalnızca bültende ilan edilmiş ancak tescil süreci tamamlanmamış ürünler sıralamaya dahil edilmemiştir.
Geleneksel Ürün Adları Dahil Edildi mi?
Hayır.
Geleneksel ürün adı, TÜRKPATENT mevzuatında coğrafi işaretten farklı bir koruma türüdür. Bu nedenle geleneksel ürün adı tescilleri, ilin coğrafi işaret sayısına ayrıca eklenmemiştir.
Bu ayrım özellikle bazı kaynaklarda görülen “109+1” gibi sayıların doğrudan 110 coğrafi işaret şeklinde değerlendirilmemesi açısından önemlidir.
Avrupa Birliği Tescilleri Dahil Edildi mi?
Hayır.
Türkiye'de TÜRKPATENT tarafından tescil edilmiş bir ürünün ayrıca Avrupa Birliği'nde tescil edilmesi, ulusal coğrafi işaret sayısına ikinci kez eklenmemiştir.
Bu içerik yalnızca TÜRKPATENT ulusal tescil sayılarını karşılaştırmaktadır.
Farklı Kaynaklarda Neden Farklı Rakamlar Var?
En önemli neden kaynakların farklı tarihlerde yayımlanmış olmasıdır.
Örneğin Hatay Valiliğinin 14 Nisan 2026 tarihli açıklamasında sayı 64'tür. Daha sonraki TÜRKPATENT bültenlerinde Hatay'a ait 11 yeni tescil yayımlandığı için sayı 7 Eylül 2026 itibarıyla 75'e yükselmiştir.
Benzer şekilde Konya için 27 Temmuz 2026 tarihinde açıklanan 91 sayısı, 17 Ağustos 2026 tarihinde Karapınar Halısı'nın tescil edilmesiyle 92 olmuştur.
Kaynaklar arasındaki diğer farklar; devam eden başvuruların tescillere eklenmesi, yalnızca gastronomi ürünlerinin sayılması veya geleneksel ürün adlarının coğrafi işaretlerle birlikte verilmesinden kaynaklanabilmektedir.
Hangi Unsurlar Dahil Edildi?
TÜRKPATENT'te tescilli menşe adları dahil edildi.
TÜRKPATENT'te tescilli mahreç işaretleri dahil edildi.
Gıda ve tarım ürünleri yanında tescil şartlarını taşıyan el sanatları ve diğer ürün grupları dahil edildi.
7 Eylül 2026 tarihine kadar tamamlanmış ulusal tesciller dikkate alındı.
Hangi Unsurlar Dahil Edilmedi?
Devam eden coğrafi işaret başvuruları dahil edilmedi.
Yalnızca başvuru bülteninde ilan edilmiş ancak tescillenmemiş ürünler dahil edilmedi.
Geleneksel ürün adları dahil edilmedi.
Avrupa Birliği tescilleri ulusal tescile ikinci kez eklenmedi.
Resmî coğrafi işaret tescili bulunmayan yöresel ürünler dahil edilmedi.
Eşitlikler Nasıl Değerlendirildi?
50 ve üzeri tescile sahip bu grupta 7 Eylül 2026 itibarıyla eşit değer bulunmamaktadır.
İleride aynı tescil sayısına sahip iller bulunması halinde eşitlik korunmalı ve yapay bir üstünlük sıralaması oluşturulmamalıdır.
Neden Bazı İller Listeye Girmedi?
Başlıkta “ilk 5”, “ilk 7” veya “ilk 10” gibi belirli bir sayı bulunmadığı için liste belirli bir uzunluğa zorlanmamıştır.
İçeriğin ana lider grubunu açık biçimde göstermek amacıyla 50 ve üzeri ulusal tescilli coğrafi işarete sahip iller gösterilmiştir.
Bu sınırın altında kalan illerin coğrafi işaretleri değersiz değildir; 50 tescil yalnızca içeriğin doğal liste eşiği olarak kullanılmıştır.
