Türkiye'de il bazında ihracat verilerinde farklı rakamlarla karşılaşmak mümkündür. Bunun temel nedeni, ihracatın hangi ile yazıldığını belirleyen yöntemin değişebilmesidir.
Ticaret Bakanlığı 2024 yılından itibaren TÜİK ile yürüttüğü çalışma kapsamında Faaliyet İllerine Göre İhracat İstatistiklerini düzenli olarak yayımlamaya başlamıştır. Bakanlık, daha önce kullanılan şirket merkezi temelli verilerin yanında üretim yerinin de dikkate alındığı yeni istatistiklerin oluşturulduğunu açıkça belirtmektedir.
Bu içerikte “en fazla ihracat yapan il” ifadesi şu şekilde değerlendirilmiştir:
Ölçüt: Faaliyet iline göre yıllık mal ihracatı
Dönem: Ocak–Aralık 2025
Para Birimi: ABD doları
Ana Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı
Sıralama: Yıllık toplam ihracat değerine göre
2025 yılında faaliyet illeri bazında ilk beş ilin İstanbul, Kocaeli, İzmir, Bursa ve Tekirdağ olduğu Ticaret Bakanlığı tarafından ayrıca doğrudan açıklanmıştır.
ÖNEMLİ METODOLOJİ NOTU
“Faaliyet İline Göre İhracat” Ne Demek?
Geçmişte il bazlı ihracat istatistiklerinde ağırlıklı olarak ihracatçı firmanın merkezinin bulunduğu il dikkate alınabiliyordu. Bu durum, üretimin örneğin Kocaeli veya Bursa'da gerçekleştirilip şirket merkezinin İstanbul'da olması halinde ihracatın İstanbul hanesine yazılmasına yol açabiliyordu.
Ticaret Bakanlığı, üretim yerlerini dikkate alan Faaliyet İllerine Göre İhracat İstatistiklerini oluşturarak bu sorunu azaltmayı amaçlamıştır. Sistem, Ticaret Bakanlığı ve TÜİK ortak çalışmasıyla 2024'ten itibaren kamuoyuna düzenli olarak sunulmaktadır.
Neden Başka Kaynaklarda İstanbul İçin 95 veya 125 Milyar Dolar Gibi Rakamlar Görülebiliyor?
İl bazlı ihracat rakamlarında istatistik kapsamı ve il atama yöntemi değiştiğinde sonuçlar da değişmektedir.
Örneğin Türkiye İhracatçılar Meclisinin farklı kapsamla yayımladığı 2025 ihracat değerlendirmesinde İstanbul için 95,1 milyar dolar gibi daha yüksek bir şehir değeri görülebilmektedir. Ticaret Bakanlığının faaliyet ili yaklaşımında ise İstanbul'un 2025 değeri 57,3 milyar dolardır.
Bu iki değerin karıştırılmaması gerekir. Bu içerikte baştan sona Ticaret Bakanlığı faaliyet ili yöntemi kullanılmıştır.
2025'te Türkiye Toplam Ne Kadar İhracat Yaptı?
Ticaret Bakanlığına göre 2025 yılı Ocak–Aralık döneminde Türkiye'nin mal ihracatı 273 milyar 434 milyon dolar oldu. Bir önceki yılın aynı döneminde ihracat 261 milyar 778 milyon dolardı. Böylece yıllık artış yaklaşık %4,5 olarak gerçekleşti.
Kaç İl 1 Milyar Doları Geçti?
2025 yılında 33 il, faaliyet illerine göre 1 milyar doların üzerinde mal ihracatı gerçekleştirdi. 2024 yılında bu sayı 31'di; 2025 yılında Bolu ve Giresun'un da bu gruba katılmasıyla sayı 33'e yükseldi.
2026 Verileri Neden Ana Sıralamada Kullanılmadı?
2026 yılı henüz tamamlanmamıştır. Ticaret Bakanlığı yıl içerisinde aylık ve kümülatif faaliyet ili verilerini yayımlamaktadır. Örneğin 2026'nın ilk yarısındaki aylık sonuçlarda da İstanbul, Kocaeli, İzmir ve Bursa üst sıralardaki konumlarını korumaktadır.
Ancak altı veya sekiz aylık bir veriyi 2025'in 12 aylık toplamıyla karşılaştırmak doğru değildir. Bu nedenle başlıktaki yıllık sıralamada son tamamlanmış dönem olan 2025 kullanılmıştır.
Aralık 2025 Sıralaması ile Yıllık Sıralama Aynı mı?
Hayır.
Yalnızca Aralık 2025 ayında ilk beş:
İstanbul
Kocaeli
İzmir
Bursa
Ankara
şeklindeydi. Ancak 2025 yılının tamamı toplandığında beşinci sırada Ankara değil Tekirdağ bulunmaktadır.
Bu nedenle aylık ihracat sıralaması yıllık sıralama gibi kullanılmamalıdır.
