Türkiye'deki kaleler, tarih boyunca yerleşimlerin korunması, askerî yolların denetlenmesi, sınır güvenliğinin sağlanması ve ticaret güzergâhlarının kontrol edilmesi amacıyla kullanılmıştır.
Özellikle Toros Dağları, Kilikya bölgesi ve tarihî geçitler çevresinde çok sayıda kale, küçük garnizon ve gözetleme yapısı bulunmaktadır.
İlçe bazında kale sayısını belirlemek için üç farklı kavramın birbirinden ayrılması gerekiyor:
Tarihî kale sayısı: Bir ilçede varlığı tespit edilen bağımsız kale yapılarının toplamı.
Tescilli kale sayısı: Koruma mevzuatı kapsamında tescil edildiği doğrulanan kale yapıları.
Resmî kaynakta adı geçen yapı sayısı: Bir kurumun yayımladığı tanıtım veya envanter belgesinde yer alan kale ve savunma yapılarının sayısı.
Bu üç veri her zaman aynı sonucu vermiyor. Örneğin Andırın için 70 kale bilgisi yayımlanırken bunların 26'sının tescilli olduğu aktarılıyor. İlçe Millî Eğitim Müdürlüğünün belgesinde ise 19 kale adı sıralanıyor.
Araştırmada bu farklılıklar korunarak ilçelerin kale varlığı karşılaştırılıyor.
ÖNEMLİ KARŞILAŞTIRMA
İlçe | İl | Belgelenen değer | Verinin niteliği |
|---|---|---|---|
Andırın | Kahramanmaraş | 70 | 2023'te bildirilen toplam kale sayısı |
Andırın | Kahramanmaraş | 26 | 2023'te bildirilen tescilli kale sayısı |
Andırın | Kahramanmaraş | 19 | 2021 resmî belgesinde adı geçen kaleler |
Silifke | Mersin | 6 | Resmî katalog kaydı |
Erdemli | Mersin | 6 | Resmî katalog kaydı |
Anamur | Mersin | 5 | Resmî tanıtımda adı geçen kaleler |