Bu içerikte sıralama ölçütü, ilçelerde bir yıl içinde üretilen sofralık zeytin miktarıdır. Üretim değerleri ton cinsindendir. Zeytin ağacı sayısı, zeytinlik alanın büyüklüğü, zeytinyağı üretimi veya yağlık zeytin miktarı sıralama ölçütü olarak kullanılmamıştır.
Bu ayrım önemlidir. Bir ilçe yağlık zeytin üretiminde çok güçlü olup sofralık zeytin sıralamasında daha geride kalabilir. Örneğin Tarım ve Orman Bakanlığı TEPGE verilerine göre 2024 yılında Türkiye'de 1,166 milyon ton sofralık, 2,584 milyon ton yağlık zeytin üretilmiştir.
TÜİK metodolojisinde bitkisel üretim yapan işletmelerden elde edilen idari verilerin ilçe bazında yayımlandığı belirtilmektedir. Verilerin toplanması ve işlenmesinden Tarım ve Orman Bakanlığı, yayımlanmasından TÜİK sorumludur. Buna karşın TÜİK haber bültenlerinde bütün ilçelerin zeytin üretimini sıralayan hazır bir “Türkiye ilk 5” tablosu sunulmuyor.
2024 TÜİK verilerini ilçe bazında karşılaştıran yayımlanmış listede sofralık zeytin üretiminin ilk beş sırasında sırasıyla Akhisar, Mut, Orhangazi, Gemlik ve İznik bulunuyor.
ÖNEMLİ METODOLOJİ NOTU
Neden Sofralık Zeytin Üretimi Kullanıldı?
“Zeytin üretimi” tek bir istatistik türü değildir. TÜİK verilerinde üretim sofralık ve yağlık olmak üzere iki grupta değerlendiriliyor.
2024 TÜİK kaynaklı TEPGE tablosunda Türkiye'de:
Sofralık zeytin: 1.166.000 ton
Yağlık zeytin: 2.584.000 ton
Toplam dane zeytin: 3.750.000 ton
olarak gösteriliyor.
Bu nedenle sofralık üretim miktarlarıyla yağlık üretim miktarlarını aynı sıralamada karıştırmak doğru değildir.
“Türkiye'nin En Fazla Zeytin Üreten İlk 5 İlçesi” Diye Resmî Bir Liste Var mı?
TÜİK bitkisel üretim verilerini ilçe bazında derliyor ve yayımlıyor; ancak kamuya açık haber bültenlerinde bütün ilçeleri toplam zeytin üretimine göre sıralayan hazır bir “ilk 5 ilçe” tablosu bulunmuyor.
Bu içerikte kullanılan sıralama, 2024 TÜİK kaynaklı sofralık zeytin ilçe değerlerinin kamuya açık karşılaştırmasına dayanmaktadır. Bu nedenle sitede “toplam zeytin üretiminde Türkiye'nin kesin ilk 5 ilçesi” ifadesi kullanılmamalıdır.
Yağlık Zeytin Dahil Edilirse Sıralama Değişir mi?
Evet. Özellikle Milas, Edremit, Ayvalık, Akhisar, Mut ve bazı Ege-Akdeniz ilçeleri yağlık zeytin üretiminde güçlüdür. Bu nedenle sofralık + yağlık toplam dane zeytin esas alındığında ilçe sıralaması farklılaşabilir.
Örneğin Mut'ta 2024 yılında 79.750 ton sofralık zeytinin yanında 71.610 ton yağlık zeytin üretildiği belirtilmektedir.
Bursa Verilerinde Neden Özel Bir Durum Var?
2024/2025 resmî rekolte raporunda Bursa'daki zeytin ağaçlarının tamamının TÜİK istatistik sisteminde sofralık zeytin olarak kayıtlı olduğu belirtiliyor. Ancak özellikle küçük kalibreli ürünlerin bir bölümü sezon içerisinde yağlık olarak işlenebiliyor.
Bu nedenle TÜİK'teki ürün sınıfı ile zeytinin hasattan sonra fiilen nasıl değerlendirildiği her zaman birebir aynı olmayabilir.
2025 ve 2026 Verileri Neden Kullanılmadı?
TÜİK'in 2025 nihai verilerine göre Türkiye'nin zeytin üretimi 2024'e kıyasla %34,7 azaldı. Dolayısıyla 2024'teki yüksek üretim rakamlarının 2025 için geçerli olduğu varsayılamaz.
TÜİK'in 21 Mayıs 2026 tarihli ilk tahmininde ise 2026 zeytin üretiminin bir önceki yıla göre %55,7 artacağı öngörülüyor. Ancak bu yalnızca ilk tahmindir; bir sonraki üretim tahmini 23 Ekim 2026'da yayımlanacaktır.
Bu nedenle ilçe sıralamasında açık biçimde karşılaştırılabilen 2024 sofralık zeytin verileri kullanılmıştır.
