“Üniversite mezunu oranı” denildiğinde yalnızca bir ilde kaç üniversite bulunduğuna veya kaç kişinin üniversiteden mezun olduğuna bakılmaz. Asıl ölçüt, ilgili nüfus içinde yükseköğretim düzeyini tamamlamış kişilerin payıdır.
TÜİK, yükseköğretim mezunlarını ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora mezunları olarak ele alıyor. 25 yaş ve üzeri nüfusta Türkiye genelindeki yükseköğretim mezunu oranı 2024 yılında %25,3 iken 2025 yılında %26,1’e yükseldi.
Ancak 2025 Ulusal Eğitim İstatistikleri haber bülteni, illerin yükseköğretim mezunu oranlarını hazır bir “ilk 10 il” tablosu biçiminde vermiyor. TÜİK’in il bazında açıkça yayımladığı “ortalama eğitim süresi” sıralaması da üniversite mezunu oranı yerine farklı bir eğitim göstergesidir. Bu nedenle bu içerikte il bazında yüzdelik karşılaştırma için son karşılaştırılabilir 2024 il tablosu esas alınmıştır; 2025 Türkiye geneli oranı ise güncel eğilimi göstermek amacıyla ayrıca verilmiştir.
ÖNEMLİ METODOLOJİ NOTU
Türkiye’de Üniversite Mezunu Oranı En Yüksek İl Hangisi?
Karşılaştırılabilir 2024 il verilerinde Ankara %21,56 ile ilk sıradadır.
Neden 2024 İl Verisi Kullanıldı?
TÜİK, 2025 Ulusal Eğitim İstatistiklerini 2 Haziran 2026 tarihinde yayımladı ve Türkiye genelinde 25 yaş ve üzeri yükseköğretim mezunu oranını %26,1 olarak açıkladı. Ancak haber bülteninde illerin yükseköğretim mezunu oranlarını doğrudan sıralayan hazır bir yüzde tablosu yayımlanmıyor. İl bazındaki doğrudan karşılaştırılabilir oranlar için 2024 verileri esas alındı.
Neden 2025 Ortalama Eğitim Süresi Sıralaması Kullanılmadı?
Çünkü ortalama eğitim süresi ile üniversite mezunu oranı aynı gösterge değildir. TÜİK’e göre 2025’te ortalama eğitim süresinde Ankara 10,9 yıl ile ilk sırada; İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve Yalova onu takip ediyor. Bu sıralama eğitim seviyesine ilişkin güçlü bir gösterge olsa da doğrudan üniversite mezunu oranını ifade etmez.
Üniversite Mezunu Kimleri Kapsıyor?
TÜİK’in yükseköğretim göstergesinde ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora düzeylerini tamamlayanlar yükseköğretim mezunu kapsamında değerlendiriliyor. Türkiye genelinde 25 yaş ve üzeri nüfustaki bu grubun oranı 2025 yılında %26,1’dir.
Üniversite Mezunu Sayısı ile Oranı Aynı Şey mi?
Hayır. İstanbul gibi büyük nüfuslu bir il toplam üniversite mezunu sayısında çok yüksek olabilir ancak nüfusa oranlandığında daha küçük veya yüksek eğitimli nüfusun yoğun olduğu bir ilin gerisinde kalabilir. Bu içerikte mutlak kişi sayısı değil, nüfusa oran esas alınmıştır.
Farklı Kaynaklarda Neden Farklı Rakamlar Var?
En önemli sebep paydanın değişmesidir. Bazı çalışmalar toplam nüfusu, bazıları 15 yaş ve üzerini, TÜİK’in temel yükseköğretim göstergelerinden biri ise 25 yaş ve üzeri nüfusu kullanır. Ayrıca yalnızca lisans mezunlarının mı yoksa ön lisans, lisans ve lisansüstü mezunların birlikte mi sayıldığı sonuçları değiştirir. Bu nedenle farklı yaş tabanlarıyla hazırlanmış oranlar doğrudan karşılaştırılmamalıdır.
