Terk Edilmiş Taş Evler Nerede Bulunuyor?
Terk edilmiş taş evlerin bulunduğu Kayaköy Örenyeri, Muğla'nın Fethiye ilçesinde, ilçe merkezinin yaklaşık 8 kilometre güneyinde yer alıyor. Dağlarla çevrili bir vadinin yamacına kurulmuş olan tarihî yerleşimde, yüzlerce evin dış duvarları bugün de görülebiliyor. Çatılarının büyük bölümü kaybolmuş olan evler, uzaktan bakıldığında yamaca yayılmış taş yapı kalıntıları şeklinde görünüyor. Bölgenin eski adı Levissi. Antik dönemle bağlantılı kaynaklarda ise Karmylassos adı geçiyor. Ancak bugün görülen taş evlerin çoğu antik çağdan değil, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminden kalma.
Kayaköy Neden Terk Edildi?
Kayaköy'ün terk edilmesinin temel nedeni, Türkiye ile Yunanistan arasında gerçekleştirilen nüfus mübadelesidir. 30 Ocak 1923 tarihinde imzalanan Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi, belirli istisnalar dışında Türkiye'deki Rum Ortodokslarla Yunanistan'daki Müslümanların zorunlu olarak yer değiştirmesini öngörüyordu. Bu süreçte Levissi'deki Rum nüfus ayrıldı. Tarihî yamaç yerleşimi, eski sakinlerinin ayrılmasının ardından büyük ölçüde boş kaldı. Yeni gelen nüfusun bir bölümü ise eski taş evlerin bulunduğu yamaç yerine vadinin düz kesimlerine yerleşti. Böylece bugün Kayaköy olarak bilinen yerde iki farklı yerleşim dokusu oluştu: terk edilmiş tarihî yamaç ve yaşamın devam ettiği yerleşim alanı. 1957 Fethiye Depremi ile yıllar boyunca devam eden doğal yıpranma da eski yapılardaki hasarı artırdı.
Kayaköy'deki Taş Evler Nasıl Yapılmıştı?
Kültür ve Turizm Bakanlığının tanıtımında tarihî Kayaköy evlerinin genellikle iki katlı olduğu belirtiliyor. Konutların alt katları çoğunlukla kiler olarak kullanılıyordu. Evlerin girişlerinde, çatılardan gelen yağmur suyunu toplamak amacıyla hazırlanmış zemin altı sarnıçları bulunuyordu. Yapıların dikkat çekici özelliklerinden biri de yerleşim düzeniydi. Evler, eğimli araziye birbirlerinin manzarasını ve gün ışığını kapatmayacak şekilde konumlandırılmıştı. Taş duvarlarla inşa edilen konutların ahşap kapıları, pencereleri ve çatı örtüleri zaman içerisinde kayboldu. Bu nedenle bugün Kayaköy'de en belirgin şekilde görülebilen mimari unsurlar taş duvarlar ve yapıların özgün yerleşim planlarıdır.
