Arkeolojik sit alanı, insanlığın geçmiş dönemlerinden günümüze ulaşan uygarlıklara ait yer altı, yer üstü veya su altındaki kültür varlıklarını ve bu uygarlıkların sosyal, ekonomik ve kültürel özelliklerini yansıtan yerleşme ve alanları ifade eder. Tanım, Kültür ve Turizm Bakanlığının tespit ve tescil yönetmeliğinde açık biçimde yer almaktadır.
Bu sıralamada Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün “İllere Göre Tescilli Sit Alanları – 2025 Yıl Sonu” tablosu esas alınmıştır. Resmî tablo 81 ilin arkeolojik, kentsel, tarihî ve karma sit alanlarını aynı referans döneminde ayrı ayrı göstermektedir.
Önemli bir ayrım olarak Kentsel Arkeolojik Sit Alanı, Arkeolojik ve Kentsel Sit Alanı, Arkeolojik ve Tarihî Sit Alanı gibi karma kategoriler ana değere eklenmemiştir. Çünkü Bakanlık bunları tabloda “Arkeolojik Sit Alanı”ndan ayrı kategoriler halinde yayımlamaktadır. Böylece bütün iller aynı ölçüt üzerinden karşılaştırılmıştır.
2026 yılı henüz tamamlanmadığı için farklı tarihlerde alınmış kurul kararlarıyla oluşan kısmi 2026 değerleri kullanılmamıştır. 8 Eylül 2026 itibarıyla Bakanlığın ülke genelini aynı tabloda karşılaştıran güncel tamamlanmış veri seti 2025 yıl sonudur.
Veri Dönemi:
2025 yıl sonu
Liste Ölçütü:
Bakanlığın “Arkeolojik Sit Alanı” kategorisinde 900 ve üzerinde tescile sahip iller.
Listenin Hemen Ardındaki İl:
Kayseri — 781 arkeolojik sit alanı.
ÖNEMLİ METODOLOJİ NOTU
Türkiye'de En Fazla Arkeolojik Sit Alanı Hangi İlde?
Kültür ve Turizm Bakanlığının 2025 yıl sonu verilerine göre Antalya 1.233 arkeolojik sit alanıyla Türkiye'de ilk sıradadır. Konya 1.100, Mersin 1.094 ve İzmir 1.083 alanla Antalya'yı takip etmektedir.
Neden 2025 Verisi Kullanıldı?
8 Eylül 2026 itibarıyla Bakanlığın 81 ilin tamamını aynı referans döneminde karşılaştırdığı ulusal tablo 2025 yıl sonu verilerini göstermektedir.
2026 yılı içerisinde yeni tescil veya sınır değişiklikleri gerçekleşebilir; ancak tamamlanmamış bir yılın farklı tarihlerde güncellenmiş il kayıtlarını 2025 yıl sonu değerleriyle karıştırmak sağlıklı bir yıllık sıralama oluşturmaz.
Arkeolojik Sit Alanı Nedir?
Kültür ve Turizm Bakanlığının yönetmeliğinde arkeolojik sit; geçmiş uygarlıkların yer altında, yer üstünde ve su altındaki kültür varlıklarını ve yaşadıkları dönemlerin sosyal, ekonomik ve kültürel niteliklerini yansıtan yerleşmeler ve alanlar olarak tanımlanmaktadır.
Arkeolojik Sit Alanı Sayısı Ne Anlama Geliyor?
Bu rakam arkeolojik sitlerin toplam yüzölçümünü değil, tescil edilmiş alan adedini göstermektedir.
Örneğin Antalya'nın 1.233 değeri, Antalya'nın Türkiye'deki arkeolojik sit alanlarının en büyük yüzölçümüne sahip olduğu anlamına gelmez. İlde Bakanlık kayıtlarında ayrı ayrı tescillenmiş 1.233 arkeolojik sit alanı bulunduğunu ifade eder.
Kentsel Arkeolojik Sitler Dahil Edildi mi?
Hayır.
Bakanlık tablosunda “Kentsel Arkeolojik Sit Alanı” ayrı bir kategori olarak tutulmaktadır. Yönetmelikte de kentsel arkeolojik sit, arkeolojik değerlerle korunması gerekli kentsel dokunun birlikte bulunduğu alan olarak ayrı şekilde tanımlanır.
Bu nedenle kentsel arkeolojik sitler ana arkeolojik sit sayısına eklenmemiştir.
Karma Sit Alanları Dahil Edildi mi?
Hayır.
Aşağıdaki türler ayrıca eklenmemiştir:
Arkeolojik ve Kentsel Sit Alanı
Arkeolojik ve Tarihî Sit Alanı
Arkeolojik-Tarihî-Kentsel Sit Alanı
Bakanlığın il tablosunda bu alanlar “Karma Sit Alanları” altında ayrı satırlarda gösterildiğinden, bunları doğrudan arkeolojik sit sayısına eklemek iller arasında farklı kapsamlarla karşılaştırma yapılmasına neden olur.
Toplam Sit Alanı ile Arkeolojik Sit Alanı Aynı mı?
Hayır.
Örneğin Antalya'nın doğrudan arkeolojik sit sayısı 1.233, bütün sit türlerinin toplamı ise 1.261'dir. İzmir'de arkeolojik sit sayısı 1.083, bütün sit türlerinin toplamı 1.177'dir.
Dolayısıyla bu başlık için “TOPLAM” sütunu değil, yalnızca “Arkeolojik Sit Alanı” satırı kullanılmalıdır.
Türkiye'de Toplam Kaç Tescilli Sit Alanı Var?
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğüne göre bütün sit kategorileri birlikte değerlendirildiğinde Türkiye'deki toplam tescilli sit alanı sayısı:
2022: 23.632
2023: 24.786
2024: 26.128
2025 yıl sonu: 27.705
olarak gerçekleşmiştir.
Bu toplam yalnızca arkeolojik sitlerden oluşmaz; diğer sit türlerini de içerir.
Arkeolojik Sitler Derecelere Ayrılıyor mu?
Evet.
Bakanlığın koruma mevzuatında arkeolojik sitler koruma ve kullanım koşullarına göre I., II. ve III. derece olarak değerlendirilebilmektedir. I. derece alanlarda koruma yaklaşımı en sıkıdır; II. ve III. derece alanlarda uygulanacak koşullar sitin niteliğine göre farklılaşır.
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü 2025 yıl sonu için derecelerine göre arkeolojik sit istatistiklerini de ayrıca yayımlamaktadır.
Neden Listede Sekiz İl Var?
Başlıkta “ilk 5” veya “ilk 10” gibi belirli bir sayı bulunmamaktadır.
2025 verilerinde 900 arkeolojik sit alanını aşan sekiz il belirgin bir üst grup oluşturmaktadır:
Antalya 1.233
Konya 1.100
Mersin 1.094
İzmir 1.083
Muğla 1.019
Afyonkarahisar 981
Şanlıurfa 945
Eskişehir 918
Bir sonraki il olan Kayseri'de sayı 781'e düşmektedir. Bu nedenle içerikte 900 ve üzerindeki üst grup gösterilmiştir.
Eşitlikler Nasıl Değerlendirildi?
Ana grupta aynı arkeolojik sit sayısına sahip il bulunmamaktadır.
Gelecekte eşit sayıda tescile sahip iller oluşması durumunda eşitlik korunmalı ve alfabetik sıralama bir üstünlük göstergesi olarak sunulmamalıdır.
